จริยธรรม

 “จริยธรรม” แยกออกเป็น จริย + ธรรม ซึ่งคำว่า จริย หมายถึง ความประพฤติหรือกิริยาที่ควรประพฤติ ส่วนคำว่า ธรรม มีความหมายหลายประการ เช่น คุณความดี, หลักคำสอนของศาสนา, หลักปฏิบัติ เมื่อนำคำทั้งสองมารวมกันเป็น "จริยธรรม" จึงมีความหมายตามตัวอักษรว่า “หลักแห่งความประพฤติ” หรือ “แนวทางของการประพฤติ”

จริยธรรมสากล  4  ประการ

-                    ความสุข

-                    กายิกสุข  คือความสุกขทางกาย (สามิตสสุข  = สุขอิงอามิส)

-                    เจตสิกสุข  คือความสุขทางใจ  (นิรามิสสุข  =  สุขไม่อิงอามิส)

-                    ความเต็ม  (จิต – วิญญาณ)

-                    ความสามารถควบคุมจิตของตนเองได้  ไม่ให้  โลภ  โกรธ  หลง  

-                    หน้าที่บริสุทธิ์  (ทำงานเพื่องาน)

-                    ความรักสากล (มีใจกว้าง – มีเมตตา)

จริยธรรมสำหรับทุกคน

-                    จริยธรรมเพื่อส่งเสริมความเป็นมนุษย์ เช่น ศีล 5 สัปปุริสธรรม 7

-                    จริยธรรมเพื่อชีวิตงอกงาม  เช่น  ปัจจัยสัมมาทิฎฐิ 2  ทสบารมี10  มงคล 38

-                    จริยธรรมเตือนสติ  เช่น เทวฑูต  มาร  อภิณหปัจจเวกชณ์

จริยธรรมเพื่อความดีงามแห่งสังคม

-                    จริยธรรมเพื่อส่งเสริมชีวิตที่ดีร่วมกัน  เช่น  ปฎิสันถาร 2  สังคหวัตถุ 4  สาราณียธรรม 6 

-                    จริยธรรมเพื่อการปกครอง/คุ้มครองชีวิตที่ดีร่วมกัน  เช่น อธิปไตย 3 พรหมวิหารธรรม 4  ราชธรรม 10 จักกวัตติวัตร 12

"จริยธรรมที่ดีงาม 10 ประการได้แก่

1-การพูดความจริง

2- การพูดความจริงแม้ในยามที่ลำบาก

3-การให้อภัยเมื่อมีผู้กระทำความผิดมาขอโทษ

4- การมีมารยาทที่ดีงาม

5- การมอบรางวัลค่าจ้างแก่ผู้ปฏิบัติงานทันที

6- การมีความสัมพันธ์กับคนในเครือญาติพี่น้อง

7- การปกป้องช่วยเหลือ และไม่ทอดทิ้งเพื่อนบ้าน

8- การรู้จักสิทธิของมิตรสหาย

9- การให้การต้อนรับแขกที่มาเยือนอย่างเต็มที่

10- การมียางอายในทุกๆ เรื่อง

http://www.social.nu.ac.th/philosophy/article7-1.php

http://www.ahlulbait.org/main/content.php?page=sub&category=8&id=1127